Home Historie Bestuur Nuits Prinse Callepin Leedsjes Foto's Herremeniekes Vastelaovend Tempeleers
L
Vastelaovend
Vastelaovend is zoonder twiefel ein vaan de groetste en mies intense volksfieste vaan de wereld. Ein vaan de regio's boe me bezeunder kinne fieste is zier zeker uzze provincie Limburg. Limburg tèlt mie es 500 Vastelaovends vereiniginge zoewie hermeniekes ,cortège gróppe,wagelbouwers,reveugróppe en zoe nog wel väöl mie.Door de stei trèkke cortèges vaan oongeveer 800 kilometer lengde en ouch economisch is 't vaan belang umtot in die drei daog 'nen umzat weurt gehoold vaan tientalle miljoene euro's. Vastelaovend is 'nen erupsie vaan fiestelik natuurgeweld en wie Bèr Essers zaoliger zeet:Vastelaovend is 't dreidaogs hoegfies vaan de betrekkelekheid en wijlen Thei Bovens: de Mestreechter Vastelaovend,'nen oongeorganiseerde oonderein in e georganiseerd kader’. Veer wèlle get deper dr'op ingoon in de Vastelaovend-Historie en in de Vastelaovend vaan Mestreech.
t Woord “Vasten Avond” huurde me veur ’t iers roond ’t jaor 1000, mèt de Sunode vaan Benevento. In 1091 woort offisjeel ’t begin vaan de vaste vasgestèld, zoewie dat ouch noe nog weurt berekend. In Europa woorte dèkser in herberrege, miestal oppe maondag- of dinsdagaovend fieste gehawwe mèt väöl draank en spijs. ’t Fies ontwikkelde z’ch tot ’n narrefies, ’n fies boe “gekkigheid” make of oethole belaankriek waor. Dit gebäörde veural in Fraankriek boe ‘t “Fête de Fous” (gekkefies) en “Fêtes de Anes” (fies vaan de ezele) woort gevierd. Hei späölde de kèrk ‘n belaankrieke rol in. Zie begrepe tot ’t volk af en tow ’n oetlaotklep nudig had. ’t Leve waor jummers kil en de kèrkelikke wètte waore zier streng. In Fraankriek mochte de geisteleke “Scherts” misse hawwe, d’r woort ‘ne stevige gedroonke, d’r woorte boere gelaote en de preke, die slooge vaan Flup op Jaokob. D’r woort meziek gemaak en de Immenenties droge maskes en dansde mèt vrouwlui.De kèrk trök toen dus wel väöl lui.......In 1381 woort in ’t Duitse Kleef ’t ierste Vasten Avond gezèlsjap opgeriech door Graof Adriaan van der Mark. ’t Bleef lang stèl mer nao 1814 woort de vasten avond dèkser gevierd, veural in ’t Rienland. In 1822 woort veur d’n ierste kier ’n cortège gehawwe en de keizer woort vervaange door ‘ne “Held Carnaval”. Zoe kaom ’t tot den   ierste Rosemontagszug.De nuie carnaval beveel de lui good, en ’t fies begos ziech te verspreie euver ’t ganse Rienland. De “Vasten Avond” begos ziech steeds miejer oet te breie, neet allein in ’t Rienland meh ouch dao boete, naomelek tot bei us in Mestreech en ouch in de res vaan Limburg. De Vastelaovend waor gebore ! !.  
Vastelaovend
Prinse-ordes              1121. Ridder-ordes             358. Offeseers-                 119. Kommandäörs-            110. Groet Offeseers-      437. Kindermeddaljele-     497. Prinselek Knuipkes-  1898. Same good veur      4.540  medaaljele
Medaalje
Veer sjrieve 't jaor 1971 wie drei vrun oet Mestreech in de manèsj vaan Laonaoke 'e paar echte Belzje Zjenderrem tege kaome. Zie hadde 'nen eiges hobby naomelek peerd reije.Wie die Belzje vertèlde tot zie nui uniforme kraoge vroogte die jonges vaan Mestreech of zie die aw pèkskes veur é paar Frenkskes kóste kaope. Dat waor good meh zie móste daan in de haaf Vaste-Cortége vaan Laonaoke op é peerd mèt goon.De lui langs de kaant wiste neet wat ze zaoge en begrepe niks dr' vaan tot die Belzje Zjenderrem oppe peerd mèt de Cortège mèt gónge. Meh 't woort nog gèkker wie die verkleide Zjenderrem mèt de peerd de kaffee in gónge um dao é pintsje te drinke.'t Jaor daonao in 1972 versjijnde zie opins bei 't Zaate Hermeniekes concours in Mestreech um dao 't verkier te goon regele. De winkels waore toen nog ope en 't verkier rijde nog langs en euver de Vriethof.De gezèt De Nuie Limburger sjreef toen," Waar ze vandaan kwamen weet niemand maar plotseling waren ze er, de Belgische rijkswachters , die op eigen houtje de Nederlandse collega's uit Maastricht kwamen assisteren. 't Fies waor begonne veur de Mestreechter Zjenderrem !! Ederein waor verpópzak tot die oonder deenstied beer droonke en boe kaome die eigelek vaandan ? Me wis 't neet mie en zellevers de Mestreechter Govies wiste neet wat die Zjenderrem hei kaome doen. Mestreech had vaanaof noe versjèllende soorte pelisie: de gewoene gemeintelikke govies,riekspeliesie, de reserve peliesie, de kèttele govies ,parkeerpeliesie, milieupeliesie, parkètpeliesie, en vaanaof noe ouch de Belzje Zjenderrem. Zie höbbe ziech 'nen uniforrem aongedoon en höbbe dao-aon hun mach um op te trèje óntliend.De Belzje Zjenderrem óntliende hun gezag ouch aon hun propel optrèje, aon hun geswanjeerde versjeining en aon hun Belzje ambiance.In 't jaor 1975 woorte zie oetgerope tot Vastelaovendsvierder vaan 't jaor.'t Oetdrage vaan de echte Vastelaovendsgeis waor veur de kanselarijraod aonleijing gewees um tot hei oonder geneump besluut te kómm: " Alle straote verstòpde wie 'ne kaanjel en raakde 't verkier kompleet in de labberinte. Mestreechter Govies zaogen 't neet mie zitte en trokke ziech trök in de spekkamer um ziech op 'n malcontente meneer te goon beraoje. Tot euver eus grenze waor 't spektakel te hure. En geweend wie de Belzje zien um de weeg nao Mestreech te vinde, es veer hei gèt höbbe wat zie misse, spoojde zij ziech, oonder eskort vaan drei Zjederrem nao eus stad. Mèt de hun eige inprovisaassie goejde de Belzje Zjenderrem ziech mèt väöl beluump in tot de orkaankrach oet gegreujde boonte störrem. Wat veur onmeugelik gehaowe waor, Mestreech dansde nao de piepe vaan de Belzje Blauwwe en eve ging de störrem ligke.Verpópzak euver zoeväöl karnavaleske inventiviteit, trok de kanselarijraod bijgeliech door 't benkelik leech vaan 'ne kenkee, de Tóngerse Steinweeg op, um te perbere de Zjenderreme te strikke veur de looker-kemissie vaan de trèkkers. Zie waore evels nörreges te vinde . Einstummig woort toen beslote um deez drei Zjenderrem ; Johan Duchateau, Giel Snel en Jean Snel oet te rope tot Vastelaovendsvierder vaan 't jaor 1975.
De Belzje Zjenderrem
Vrow Versjevee
Vreuger in ’t Laank Gressje wie ’t nog bewoend waor aon edere kant, waor in edere baoge 'n huiske . In ein vaan die huiskes woende Vrouw Verzjevee met häöre maan. De buurt waor errem en Vrow Versjevee die nejde veur de luij. Häöre maan had vaan 'e sigare kiske ’n nejkis gemaak met sjoen kopere   negelkes en vaan binne met roed stof bekleijd.Es 'e feeske in de buurt woort ge-organiseerd daan ging me bei de luij roond um cent op te hole   um ’t fies te betaole en dat gebäörde daan met ’t nejkiske. ’t Nejkiske woort op ‘nne fies aovend auch wel ins zoe genaomp verloot. De luij kochde daan leutsjes   en wowwe dat nejkiske daan geere winne,   meh op ’t leste vaan d’n aovend es me get pötsjes beer en dröpkes op hat , daan dach geine mins mie aon dat nejkiske en op die meneer woort dat kiske dus noets verloot en bleef ’t altied eigendom vaan Vrow Versjevee.Zoe is in ’t kort ’t verhaol.In ’t jaor 1967 woort door de Kringk Veldeke Mestreech d’n herdrök oetgegeve vaan ’t book Vertelselkes   vaan Alfons Olterdissen. Mien Ma, Annie J. van Loo, (27.11.1922) woort destieds gevraog, um bei Vroom en Dreesmann, die ’t book ginge verkoupe,     oet ’t book te goon veurleze um zoe de aondach op ’t book te vestigen . Meh   um dao noe zoe mer te goon zitte en te goon veurleze, dat voond Annie mer niks en ze bedach ziech toen um ziech in ’t tiep vaan Vrow Versjevee   aon te doen. Zoe gezach zoe gedoon en zie heet dao dus get middege goon zitte veurleze   oet dat book en ’t book woort daodoor hiel good verkoch.Dat tiep Vrow Versjevee heet häör eigelik noets mie losgelaote en in ’t jaor 1973 is ze daan auch zoe de Vastelaovens optoch ingegaange met hiel väöl succes. Zie is dat   jaor in jaor oet blieve doen tot in ’t jaor 2005. Häör   gezoondheid leet ’t   jaomer genog neet mie tow   en iech leep vaanaof ’t jaor 2000 al met häör met es klein Versjevéke . Iech höb häör toen officieel gevraog Meerke zouwste ’t good vinde es iech vaan aof noe es Vrow Versjevee weijer gaon, want ’t zow toch doedzun zien es zoe’n sjoen traditie verloore zow goon. Dat voont ze netuurlik prachtig en iech perbeer in häöre Mestreechter Geis , zoe weijer te goon.Es Vrow Versjevee heet zie in al die jaore hiel väöl veur de stad Mestreech beteikent, ze schreef leedjes, heet bekroende vastelaovens leedjes op häöre naom stoon, gediechte sketches etc.   auch   woort zie gevraog um b.v. beij ’n opening aonwezig te zien,   zie maakde daan e gediech en loos dat veur. Es de nuije Stadsprins woort oetgerope daan ging zie es Vrouw Verzjevee nao dee Prins tow um auch weer met e   door häör gemaak gediech häöm te feteere.Beij ’t oetrope   door de Tempeleers, vaan   ‘nne nuije Prins weurt altied gezwoore op ’t nejkiske vaan Vrow Versjevee. Wie de Vriethof garaasj   woort ge-opend door Börregemeister Baeten , door   ’t legke vaan d’n ierste stein , waor   zie debeij   es Vrow Versjevee Door de Golfoorlog in 1991 dreigde de Vastelaovend neet door te goon, toen heet Vrow Versjevee op de merret veur doezende luij gesproke en gezreg ,   same   met e petit commitee,   tot 奏 toch allemaol   door kos goon.Zoe zow iech netuurlik nog wel   g鑼 door kinne goon, meh iech dink tot geer   uuch noe oongeveer e beeld kint vreme   vaan wee wie en wat Vrow Versjevee is. Teks :Tiny Haaken
D’n Ingel
Mestreech heet iewe laank 'e   stadswape me dao in 'ne zèlvere viefpuntige staar .Dee zèlvere staar woort iers gedrage door   'ne Maria,   meh later woort dat   vervaange door 'nen   Ingel. Op 20 Fibberwarie 1816 woort bei besluut door de Hoege Raod, en keuninklek vaan adel,   aon de gemeinte vaan Mestreech 't   volgende wape verliend. ' Ne roed sjèld mèt 'ne viefpuntige staar vaan zèlver dr 'op.'t Sjèld weurt vaan achtere vasgehaowe door 'nen Ingel en gedèk mèt 'ne kroen vaan goud.'Nen Ingel heet väöldertlei beteikenisse zoe wie 'ne boodsjapper of 'ne bode , meh heer heet ouch zier zeker de beteikenis vaan 'ne steun en tow verlaot.Deen Ingel vaan steun en tow verlaot heet Math Hardy doen inspirere um ziech mèt de Vastelaovend te doen verkleije es 'nen   Ingel. Al gaw woort door 't volk   vaan Mestreech gezag " . Dao keump 'den Ingel vaan Mestreech ".Math Hardy " D'n Ingel " is 'ne maan dee zoe wie me zeet , 't hart op de gooi plaots heet en al gaw woort d 'n Ingel ouch boete de Vastelaovends daog gevraog um te versjeine bei aander eveneminte.Heer heet daan ouch de Sjariteit hoeg in 't veendel stoon. Mèt de Vastelaovend löp en leep heer dèks mèt De Zaate Herremenie   mèt veurop. Drèjjend en dansend leep of löp heer in de cortège door de Groete Staat tot heer weer 'ns neer of oonderoet gong.Dat gebäörde zoe dèks tot Marjo, zien vrouw, dao 'n leedsje op heet gemaak. D’n Ingel Refrein: Zuug häöm 'ns danse,Zuug häöm 'ns sjanse,Dat is d'n Ingel Vaan Mestreech. Huur häöm 'ns zinge,Zuug häöm ins springe,Dat is d'n Ingel vaan Mestreech. Kiek, dao geit heer weer 'ns oonderoet.Höllep, dao geit heer op zien snoets. Daan steit heet op, dao geit heer weer,Bezörg de luikes väöl plezeer. Koeplèt: Al èllef jaore löp heer roond,Mèt z’n vleugele op z’n koont. Euveral keump ste häöm tege,Daan dingk ste heer zuut ze vlege. Meh nao dreij daog is heer boont en blow,Daan geit heer jengkend naor zien vrow. D 'n Ingel woort 'nen echte Vastelaovends sjlager en al gaw zoong of späölde ederein 't leedsje in Mestreech .In 't jaor 1982 maakde heer same mèt Harry Geurts - alias " Harry Holland " 'ne langspeulplaat dee d 'n titel kraog vaan Ingelestreke. In 't jaor 1975 woort heer   oetgerope tot Vastelaovendsvierder vaan 't jaor. 't Oetdrage vaan den ' echte Vastelaovendsgeis waor veur de kanselarijraod aonleiing gewees um heer dao door oet te verkeze. Kaffee d 'Ingel gelege oppe merret waor 'nen   echte volkskaffee veur ederein en es de Zaate Herremenie binne 'e stske vastelaovendsmeziek späölde waors altied 't ierste rundsje vaan Math d 'n Ingel.   In 2007 is heer gestop mèt ziene kaffee um te genete vaan zien zwoer verdeende cent.   'Ne kaffee mèt väöl verhaole en annecdotes woort geslote, meh d 'n Ingel is altied gebleve !!!
Oondersjeidinge hure bijj de vastelaovend wie de greuntekörf bei   ‘t Mooswief. Meh vreuger woorte door de Vorste zittinge gehouwe um mèt ziene adviseurs of oonderdane ’t wel en wee vaan ’t land te bespreke en ouch woorte daan oondersjeidinge oetgereik aon ’t volk of aon hoeg geplaotste persoene .De “ Vaste –Avond ” vierders spotde daomèt en   späölde dees zittinge   nao mèt hun eige oondersjeidinge.   Evels ouch de Reinlandse vastelaovend heet e groete rol gespäöld mèt de oondersjeidinge en veer goon trök tot ’t begin vaan de negetiende iew,wie in Köln de vastelaovend   vaste groond oonder de veuj kraog.In die periood leep haaf Köln verkleijd es Furstin Venetia en de aander hèlf es militair. Dat had get voont men en dat is   noe nog zoe. Wat dat betröf hoof me op vastelaovends maondag meh nao d’n tillevisie te kieke es de groete cortège door Köln trèk.Meh wat is ‘n militair pekske zoonder oondersjeidinge ? Zoe get is wie ‘ne haon zoonder start. En wee ze neet krijg kin ze in Köln koupe in alle soorte en maote. Bij de Momus sosjeteit waor ’t in de negentiende iew neet völ aanders. In de begin jaore vaan de Tempeleers 1945-1946 kinde men mer ein oondersjeiding ,boemèt zuinig woort umgesproonge. ‘ne Regelmaotig trökkierende beeldeneer waor ’t Momuskenon en de Windmeule. In 1963 geit ’t sjijns get beter mèt De Tempeleers umtot in dat jaor   behalve De Tempeleers orde nog ’n twiede medaalje oetgereik woort naomelek de Prinse orde.E   paar jaor later kaom de kinder medaalje op de proppe. In de regeer periood   vaan Prins Norbert d'n Ierste spangde de Prins de  volgende aontalle medaaljele op...........
De Belzje Zjenderrem 1972.
De Belzje Zjenderrem 1975
Wie de Mooswiever de ierste toene vaan de marsj huurde,  dee bekind waos ónder de naom van  "Leve d'n awwen ummer en de spruit die is kepot "  begóste ze in häör heupe te waggele en  akkómpanjeerde mèt hun klómpe op de plavejje  en kletsde in hun han debei.
  ‘t Mooswief Patroenes vaan de Mestreechter Vastelaovend
‘t Mooswief Mèt 't Mooswief is 't zoe gestèld , tot dao niks mie aon te verbetere vèlt. Zie verneuk de lui boe ze bij stoon. Häör waog is neet good aofgestèld en häör waor is op 'n oer nao aon 't rotte !!  Eder jaor krijg ze de Warekeuringsdeens op häör daak ,now jèh aon häöre kraom. En wie geweend zeet ze daan: " Wat höb iech miech daan noe aon miene kraom?  Zo hiere , wat zal Uuch beleve ? e' Fris spierke poor , of heerlikke sappige appelesene , 't saaf löp d'r zoe oet ". Nog neet oetgesproke heet ze de appeleseen , de einigste veerse vaan häöre kraom , die dao speciaal veur gereid ligk, mèt e mets doorgesnooijje.En hiel demonstratief knip ze daan die appeleseen oet en mik daobij zoe tot 't saaf 't liefste terechte kump op de sjeun vaan die hiere.
Tribbenaol Mèr die kinne dat truukske vaan häör noe al jaore.Eine luug de aofwaogbak op en merrek tot dao 'ne knap loed ónder hingk." Zo , Mooswief , de liers 't ouch noets aof " zeet d'n aandere inspekteur," Die aandere doen dat toch ouch neet. Boeveur moos diech altied zoeget doen ? En die appele zien nog gein derde käös mie . Nein mins , veer make mer ins e percesverbaal op en daan kumpste dat allemaol mer ins oetlègke veur 't Tribbenaol ! ".Alweer , dink 't Mooswief  en daan steit ze veur de zoeväölste kier veur 't Tribbenaol . Veur 'nen advocaot heet ze gein sent , zeet ze , mer ze gief häör duite liever örges aanders aon oet.
Haange !! Trouwes zie heet geinen advocaot nudig , meint ze . Mer eeder jaor geit dat mis. De prizzedent deit daan - nao 't verhaol vaan d'n offeseer aongehuurd te höbbe - oetspraok. 't Mooswief krijg wel nog kans ziech te defendere , meh wat ze oet häör kishoujt höllep häör allein mer vaan bed op stru . De prizzedent moot , alle twie de partijje gehuurd höbbende, tot de conclusie komme , tot d'r e veurbeeld gestèld moot weurde. "Doezend gölle of drei daog haange " zeet de prizzedent. "Haang miech mer weer op es 't vastelaovend is " zeet 't Mooswief  , daan is toch gein kommèrs en die doezend gölde  , die krijg geer nog neet al stoond geer 10 kier op Eure kop ". De kómmende daog is 't weer zoewiet. Vastelaovends zoondag kin 'n eder komme loere wie 't Mooswief häör straof oondergeit !!
Mèt de vastelaovend weurt 't Mooswief op 't Vriethof gehaange zoe lang es de Mestreecter Vastelaovend doort. Dit is vaan zoondag 12:11 ore tot dinsdag 24:00 ore.Op zoondag weurt 't Mooswief nao de Vriethof  gebrach , door de Mooswijfkes vaan Sint Pieter , en weurt Zie nao de èllef sjeut vaan 't Momuskenon de loch ingetakelt . Dit gebäörd door ziene Hoege Hoeglöstigheid met väöl spektakel en bombarie,oonder towzeend oug vaan doezende lui.'t Fies is begonne !
Boeveur ‘t Mooswief moot haange !!
Vastelaovend